Foodgrade big bags: de EU-verklaring van overeenstemming uitgelegd

Een bedrijf dat in de Europese Unie levensmiddelen produceert, moet kunnen aantonen dat de big bag waarin zijn grondstoffen worden vervoerd, geschikt is voor voedselcontact. Dat document is de verklaring van overeenstemming (Declaration of Compliance, DoC).

Het is een van de eerste documenten die bij audits worden opgevraagd. Ontbreekt het, dan geldt de afwijking niet alleen voor de verpakkingsleverancier, maar ook voor de levensmiddelenproducent.

Dit artikel legt uit op welke wetgeving de verklaring berust, welke informatie zij moet bevatten en waar u op let wanneer u haar van uw leverancier ontvangt.

1. Welke wetgeving is van toepassing?

Drie verordeningen gelden naast elkaar:

• Kaderverordening (EG) nr. 1935/2004: De basisregel voor alle materialen die met levensmiddelen in contact komen. Een materiaal mag geen stoffen aan levensmiddelen afgeven in hoeveelheden die de menselijke gezondheid in gevaar brengen, tot een onaanvaardbare wijziging in de samenstelling van het levensmiddel leiden of de smaak en geur aantasten. De verordening maakt ook traceerbaarheid verplicht.
• Kunststofverordening (EU) nr. 10/2011: Gedetailleerde regels voor kunststoffen. Het weefsel van big bags (polypropyleen) en liners (polyethyleen en andere polymeren) vallen eronder. Dit is ook de verordening die een schriftelijke verklaring van overeenstemming voorschrijft.
• GMP-verordening (EG) nr. 2023/2006: Schrijft voor dat materialen voor voedselcontact worden geproduceerd onder een systeem van kwaliteitsborging en kwaliteitscontrole.

2. De basislimieten: migratie

‘Migratie’ is de overdracht van stoffen uit de verpakking naar het levensmiddel. De Kunststofverordening stelt twee soorten limieten:

• Totale migratielimiet: Het totaal van alle stoffen die van de verpakking naar het levensmiddel migreren, mag niet hoger zijn dan 10 mg per vierkante decimeter (10 mg/dm²) contactoppervlak.
• Specifieke migratielimieten: Lagere limieten die voor bepaalde stoffen afzonderlijk zijn vastgesteld.

Bovendien mogen voor de productie van de kunststof alleen monomeren en additieven worden gebruikt die op de lijst van toegelaten stoffen van de verordening staan.

3. Hoe wordt een migratietest uitgevoerd?

In plaats van echte levensmiddelen worden bij de test ‘levensmiddelsimulanten’ gebruikt, die het gedrag van levensmiddelen nabootsen. Welke simulant wordt gebruikt, hangt af van het soort levensmiddel dat wordt verpakt: er zijn verschillende simulanten voor waterige, zure, alcoholhoudende, vette en droge levensmiddelen.

De meeste producten die in big bags worden vervoerd (meel, suiker, zetmeel, melkpoeder) zijn droge levensmiddelen. Voor droge levensmiddelen definieert de verordening levensmiddelsimulant E, een poreus polymeer dat bekend is onder de handelsnaam Tenax.

De testomstandigheden (duur en temperatuur) moeten het werkelijke gebruik van het product weerspiegelen. Bij big bags is dat meestal langdurige opslag bij kamertemperatuur; de standaardtestconditie voor totale migratie die de verordening voor dit gebruik vastlegt, is 10 dagen bij 40 °C.

4. Wat moet de verklaring van overeenstemming bevatten?

Bijlage IV van Verordening (EU) nr. 10/2011 bepaalt de inhoud van de verklaring. De verklaring die u van uw leverancier ontvangt, moet het volgende bevatten:

1. Naam en adres van het bedrijf dat de verklaring afgeeft
2. Naam en adres van de fabrikant (of importeur)
3. De identiteit van het product (type big bag, liner, materiaal)
4. De datum van de verklaring
5. Bevestiging dat het product voldoet aan (EU) nr. 10/2011 en (EG) nr. 1935/2004
6. Voldoende informatie over stoffen waarvoor beperkingen gelden (stoffen met een specifieke migratielimiet)
7. Informatie over stoffen die ook als additief in levensmiddelen worden gebruikt (‘dual-use’-stoffen)
8. Gebruiksvoorwaarden: de soorten levensmiddelen waarmee het product in contact mag komen, hoe lang en bij welke temperatuur; en de bij de test gehanteerde verhouding tussen oppervlak en volume
9. Bij meerlaagse materialen: bevestiging over een eventueel gebruikte functionele barrière

Achter de verklaring moeten ondersteunende documenten (testrapporten, grondstofverklaringen) staan die op verzoek aan de bevoegde autoriteiten kunnen worden overgelegd.

5. Waar u op let wanneer u de verklaring ontvangt

• Datum: Is de verklaring actueel? Zij moet worden vernieuwd wanneer grondstoffen, productieproces of wetgeving veranderen.
• Reikwijdte: Dekt zij het product dat u koopt (die liner, dat weefsel), of is het een algemeen document?
• Gebruiksvoorwaarden: Past het soort levensmiddel in de verklaring bij uw product? Een verklaring voor droge levensmiddelen is mogelijk niet geldig voor een vet product.
• Contactlaag: Bij een big bag met liner is de liner het oppervlak dat met het levensmiddel in contact komt; de verklaring moet de liner uitdrukkelijk dekken.
• Testrapport: Is het afkomstig van een geaccrediteerd laboratorium, en van welke datum is het?

6. Nieuw: PPWR en PFAS

De EU-verpakkingsverordening (PPWR), die sinds 12 augustus 2026 van toepassing is, heeft afzonderlijke limieten ingevoerd voor PFAS (‘forever chemicals’) in verpakkingen met voedselcontact. Naast de verklaring van overeenstemming voor voedselcontact kan ook een PPWR-conformiteitsverklaring worden gevraagd.

Meer lezen: PPWR en big bags

7. Bij Karaca Ambalaj

Voor de foodgrade big bags die Karaca Ambalaj produceert in zijn BRC IoP AA-gecertificeerde fabriek in Turkije, stelt het bedrijf zijn klanten een verklaring van overeenstemming met (EG) nr. 1935/2004 en (EU) nr. 10/2011 ter beschikking.

Neem contact met ons op over de documenten die voor uw product nodig zijn.

Gerelateerde artikelen: Big bags kiezen voor voedingsproducenten · PPWR en big bags

Dit artikel is uitsluitend bedoeld als algemene informatie en vormt geen juridisch advies. Bindend zijn de actuele versies van de verordeningen zoals gepubliceerd op EUR-Lex.