PPWR ve Big Bag'ler: AB Ambalaj Yönetmeliği FIBC Alıcıları İçin Ne Değiştiriyor?

AB’nin yeni Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Yönetmeliği — Regulation (EU) 2025/40, kısaca PPWR — 11 Şubat 2025’te yürürlüğe girdi ve 12 Ağustos 2026’dan itibaren doğrudan uygulanıyor.

Eski Ambalaj Direktifi’nin (94/62/EC) yerini alan bu yönetmelik, AB pazarına sunulan neredeyse tüm ambalajları kapsıyor. Endüstriyel taşıma ambalajı olan big bag’ler (FIBC) de bu kapsamda.

Bu yazıda big bag satın alan bir firma olarak PPWR’ın sizi nasıl etkilediğini, tedarikçinizden hangi belgeleri istemeniz gerektiğini ve önümüzdeki yıllarda hangi yükümlülüklerin devreye gireceğini özetliyoruz.

1. Big bag’ler PPWR kapsamında mı?

Evet. PPWR, malın taşınması ve korunması için kullanılan taşıma ambalajlarını da kapsar.

Yönetmeliğin yeniden kullanım hedeflerini düzenleyen 29. maddesi, kapsadığı formatlar arasında paletler, plastik kasalar ve varillerin yanında ara dökme yük konteynerlerini (IBC) ve esnek formatları da sayar. Big bag’ler esnek IBC’lerdir.

2. 12 Ağustos 2026’dan itibaren geçerli olanlar

Ağır metal limiti (Madde 5)

Ambalajda ve ambalaj bileşenlerinde kurşun, kadmiyum, cıva ve altı değerlikli kromun toplam konsantrasyonu 100 mg/kg’ı geçemez.

Bu kural malzemeden bağımsız olarak tüm ambalajlar için geçerlidir.

Gıda ile temas eden ambalajlarda PFAS sınırı (Madde 5)

Gıda ile temas etmesi amaçlanan ambalajlar, belirlenen limitlerin üzerinde PFAS (“kalıcı kimyasallar”) içeremez:

• Tek bir PFAS için 25 ppb
• Hedefli analizle ölçülen PFAS toplamı için 250 ppb
• Toplam PFAS (polimerik PFAS dahil) için 50 ppm

Gıda sınıfı big bag kullanıyorsanız bu limitler doğrudan sizi ilgilendirir.

AB Uygunluk Beyanı ve teknik dosya (Madde 38-39)

Ambalaj üreticisi, ambalajın PPWR’ın 5-12. maddelerindeki şartları karşıladığını gösteren bir uygunluk değerlendirmesi yapmak, teknik dosya hazırlamak ve AB Uygunluk Beyanı düzenlemek zorundadır.

3. Big bag’inizi AB dışından alıyorsanız

PPWR’da roller net ayrılmıştır:

• AB dışındaki üretici (örneğin Türkiye’deki big bag üreticisi): Uygunluk değerlendirmesini yapar, teknik dosyayı hazırlar ve AB Uygunluk Beyanı’nı düzenleyip imzalar.
• İthalatçı (big bag’i AB’ye getiren firma, çoğu zaman alıcının kendisi): Üreticinin bu adımları tamamladığını piyasaya sürmeden önce doğrulamak, beyanın bir kopyasını saklamak ve istendiğinde piyasa gözetim makamlarına sunmak zorundadır.

İthalatçı kendi beyanını düzenlemez, ama doğrulama sorumluluğu ondadır.

Bu nedenle AB dışındaki tedarikçinizden şunları istemeniz gerekir:

• PPWR’a göre düzenlenmiş AB Uygunluk Beyanı
• Ağır metal (ve gıda temaslı ürünlerde PFAS) test raporları
• Ürün izlenebilirliği için parti/seri numarası ve üretici iletişim bilgisi içeren etiketleme

Karaca Ambalaj olarak PPWR’a göre düzenlenmiş AB Uygunluk Beyanı’nı, ağır metal test raporunu ve gıda temaslı ürünlerde PFAS test raporunu her sevkiyatla birlikte sağlıyoruz.

4. Önümüzdeki yıllarda devreye girecekler

Geri dönüştürülmüş içerik (Madde 7) — 2030’dan itibaren

Plastik ambalajlarda zorunlu asgari geri dönüştürülmüş içerik oranları geliyor.

Big bag’lerin girdiği “diğer plastik ambalajlar” kategorisi için hedef 2030’da %35, 2040’ta %65. Gıda ile temas eden (temasa duyarlı) PET dışı plastik ambalajlarda oranlar daha düşük: 2030’da %10, 2040’ta %25.

Oranlar tüketici sonrası atıktan elde edilen geri dönüştürülmüş plastik üzerinden, üretim tesisi ve yıl bazında ortalama olarak hesaplanır.

Geri dönüştürülebilirlik (Madde 6) — 2030’dan itibaren

2030’dan itibaren piyasaya sürülen tüm ambalajların geri dönüştürülebilir olacak şekilde tasarlanması gerekiyor.

Tek tip polimerden (polipropilen) üretilen big bag’ler bu açıdan avantajlıdır; ancak liner, kaplama ve baskı gibi bileşenlerin malzeme uyumu önem kazanacak.

Yeniden kullanım hedefleri (Madde 29) — 2030’dan itibaren

Paletler, plastik kasalar, variller, IBC’ler ve esnek formatlar gibi taşıma ambalajlarını kullanan firmalar için 2030’dan itibaren %40 yeniden kullanım hedefi geliyor. Aynı şirket grubu içindeki ya da aynı AB ülkesindeki firmalar arasındaki taşımalarda hedef %100’e çıkıyor.

Yönetmelik bu hedeflerden bazı ambalajları muaf tutuyor. Big bag alıcıları için önemli olan ikisi:

• Tehlikeli madde taşımasında kullanılan ambalajlar (örneğin UN sertifikalı big bag’ler)
• Gıda ve yem ile doğrudan temas eden esnek formatlı taşıma ambalajları

Dolayısıyla gıda hammaddesi taşıyan big bag’ler yeniden kullanım hedefinin dışında kalırken, gıda dışı ürünlerde çok kullanımlık (SF 6:1) big bag’lere talebin artması beklenir. Kendi kullanımınızın hangi kapsama girdiğini uyum danışmanınızla teyit etmenizi öneririz.

Etiketleme (Madde 12)

Ambalajlarda malzeme bileşimini gösteren uyumlaştırılmış etiketler zorunlu hale gelecek. Bu yükümlülük 12 Ağustos 2028’den ya da Komisyon’un ilgili uygulama tasarrufunun yürürlüğe girmesinden 24 ay sonra (hangisi daha geç ise) uygulanacak.

5. Satın alma ekipleri için kontrol listesi

1. Big bag tedarikçiniz PPWR Uygunluk Beyanı sağlıyor mu?
2. Ağır metal (≤ 100 mg/kg) test raporu güncel mi?
3. Gıda temaslı ürünlerde PFAS testi yapılmış mı? (EC) 1935/2004 ve (EU) 10/2011 uygunluk beyanı mevcut mu?
4. Ürün etiketinde parti/seri numarası ve üretici bilgisi var mı?
5. 2030 hedefleri için tedarikçinizin geri dönüştürülmüş içerik ve çok kullanımlık (SF 6:1) ürün yol haritası var mı?

6. Karaca Ambalaj’da

Karaca Ambalaj, BRC IoP AA ve ISO 9001 sertifikalı tesisinde 1998’den beri big bag üretmekte ve üretiminin %98’ini, büyük bölümü Avrupa’ya olmak üzere ihraç etmektedir.

Big bag’lerimiz polipropilen kumaştan üretilir; tek kullanımlık (SF 5:1) ve çok kullanımlık (SF 6:1) seçenekler sunulur. Gıda sınıfı ürünlerimiz için (EC) 1935/2004 ve (EU) 10/2011 uygunluk beyanı müşterilerimize sunulur.

PPWR Uygunluk Beyanı’nı ve ağır metal / PFAS test raporlarını her sevkiyatla birlikte sağlıyoruz.

Siparişiniz ve belgeler hakkında bizimle iletişime geçin.

İlgili yazılar: Gıda Üreticileri İçin Big Bag Seçimi · Gıda ile Temas Eden Big Bag’ler: AB Uygunluk Beyanı

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Regulation (EU) 2025/40’ın EUR-Lex’te yayımlanan güncel metnidir.