Type D Big Bag (Statik Koruyucu)

Type D Big Bag: Topraklamasız Statik Koruma

Type D big bag, statik koruyucu kumaştan üretilen ve topraklama gerektirmeden kıvılcım, fırça deşarjı ve yayılan fırça deşarjını önleyen big bag’dir. Elektrostatik sınıflandırması IEC 61340-4-4’e göre yapılır.

Kumaşa dokunan yarı iletken (quasi-conductive) iplikler, biriken yükü düşük enerjili korona deşarjıyla havaya güvenle boşaltır.

Type C big bag’den farkı, kullanım sırasında topraklama bağlantısına ihtiyaç duymamasıdır; böylece topraklamanın unutulması veya kopması riski ortadan kalkar. Özellikle ABD pazarında yaygın olarak kullanılır.

Nerede Kullanılır?

IEC 61340-4-4’e göre Type D big bag şu ortamlarda kullanılabilir:

• Bölge 21 ve 22 (patlayıcı toz ortamları)
• Bölge 1 ve 2 (patlayıcı gaz ortamları): minimum tutuşma enerjisi 0,14 mJ veya üzeri olan IIA ve IIB gaz grupları
• Yük akımının 3 µA’yı geçmediği dolum ve boşaltma işlemleri

IEC 61340-4-4, Bölge 0 ve 20 ile IIC gaz grubunu (ör. hidrojen) kapsamaz.

Kullanım Kuralları

• Topraklama yok — Big bag bir topraklama noktasına bağlanmaz
• Çevredeki iletkenler topraklanır — Dolum ve boşaltma sırasında big bag’in 1 m çevresindeki tüm iletken nesneler (metal çerçeve, hortum, personel) topraklanmalıdır
• Liner — Yalnız Type L2 liner (yüzey direnci 10⁹–10¹² Ω) kullanılabilir; iletken katmanlı liner’lar Type D big bag’de kullanılmaz
• Temizlik — Su, yağ veya pas gibi kirleticiler kumaşın statik dağıtma özelliğini bozabilir
• Etiket — Her Type D big bag’de IEC 61340-4-4 numarası, Type D ibaresi, statik koruma sembolü ve topraklama gerektirmediği uyarısı bulunur; “Type CD” veya “Type D+” gibi işaretlemeler standarda göre yasaktır

Type C mi, Type D mi?

Type C

• İletken iplikler yükü topraklama noktasına iletir
• Topraklama zorunludur
• Uygun liner: Type L1 veya L2

Type D

• Statik koruyucu kumaş yükü topraklama gerektirmeden güvenle dağıtır
• Topraklama gerekmez
• Uygun liner: yalnız Type L2
• Gaz ortamlarında minimum tutuşma enerjisi 0,14 mJ veya üzeri ve yük akımı en fazla 3 µA ile sınırlıdır

Tesisinizde güvenilir bir topraklama düzeni kurmak zorsa veya topraklama hatası riskini ortadan kaldırmak istiyorsanız Type D uygundur. Gazın minimum tutuşma enerjisi 0,14 mJ’nin altındaysa veya yük akımı 3 µA’yı aşıyorsa Type C kullanılmalıdır. Son seçim tesisinizin risk değerlendirmesiyle yapılır.

Nasıl Test Edilir?

IEC 61340-4-4’e göre Type D big bag, yüklü polipropilen granülle doldurulurken minimum tutuşma enerjisi 0,14 mJ olan etilen-hava karışımıyla en az 200 tutuşturma denemesine tabi tutulur. Tek bir tutuşma olursa big bag Type D sayılmaz.

Testler hem %20 hem %60 bağıl nemde yapılır. Tip onay sertifikası genellikle üç yıl geçerlidir.